Graag zonder luiers

De meeste ouders verheugen zich erop, de tijd waarin hun kind zonder luiers kan. Want wanneer je kinderen zindelijk zijn geeft dat je minder verschoonmomenten, lagere kosten en biedt het je meer flexibiliteit in je dagritme. Voor kinderen is het zindelijk worden ook een mijlpaal in hun ontwikkeling. Het doet een beroep op iets zelf kunnen doen, biedt lichamelijk comfort, geeft meer vrijheid in beweging en controle over het eigen lichaam. Bovendien zijn minder luiers goed voor het milieu!

 

Soms hebben ouders vragen, want hoe help je je kind om te leren zindelijk te worden? Daarnaast zijn er ouders die druk ervaren als het om zindelijkheid gaat. Er doen veel verschillende adviezen de ronde en de meeste basisscholen verwachten dat een kind zindelijk is als het start in groep 1. Uit onderzoek van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid blijkt dat 7% van de kleuters nog wel eens in zijn broek plast, en dat kinderen gemiddeld 7 tot 12 maanden later zindelijk zijn dan 30 jaar geleden. De verklaring hiervan ligt misschien in de kwaliteit van wegwerpluiers. Deze absorberen meer vocht dan katoenen luiers, waardoor kinderen minder last hebben van een natte luier. Ook de druk die ouders voelen bij het combineren van werk en gezin waardoor er minder tijd wordt gemaakt voor de zindelijkheidstraining, wordt vaak als verklaring gegeven. Daarnaast zou je het later zindelijk worden van kinderen kunnen verklaren doordat we anders naar opvoeding zijn gaan kijken. Vroeger was het normaal dat ouders hun kinderen verplicht op een potje lieten zitten totdat het geplast had. Nu is er meer ruimte voor de eigen keuzes van kinderen en willen we de lichamelijke integriteit van kinderen beschermen.

 

De meeste kinderen kunnen zindelijk worden tussen 2 en 4 jaar. Een regelmatig eet- en drink patroon met voldoende vezels, voldoende vocht en beweging is hierbij van belang. Dit helpt kinderen bij het ontwikkelen van een regelmatige stoelgang. Het op vaste momenten moeten poepen of plassen leert kinderen bovendien de aandrang die ze voelen te herkennen. Soms kruipen zij op deze momenten achter de bank of onder de tafel. Jij kunt op deze momenten je kind aanmoedigen om op het potje te gaan zitten. Zo leert je kind de druk die het in zijn blaas of darmen voelt in verband te brengen met het potje en start je met de zindelijkheidstraining.

 

Start op een moment dat jij als ouder er ook klaar voor bent om te investeren in de zindelijkheidstraining van je kind. Zeker in het begin kan een bepaalde mate van structuur in de dag belangrijk zijn. Het is dan goed wanneer jezelf ruim de tijd geeft om de signalen van je kind op te kunnen vangen en je kind op deze momenten op het potje te kunnen zetten.

 

Voor ieder leerproces is het creëren van een gevoel van veiligheid en betrokkenheid voor kinderen essentieel. Ook voor het leren om zindelijk te worden. Op allerlei manieren kun je op een veilige manier de belangstelling van je kind wekken voorafgaand aan zindelijkheidstraining. Bijvoorbeeld door het potje op een vaste plek in de ruimte te zetten, kinderen de gelegenheid te bieden om op het potje te mogen zitten of ermee te mogen spelen, uit te leggen wat de bedoeling is, boekjes te lezen over zindelijkheid etc. Kinderen leren ook door te kijken naar anderen. Dus je kind eens meenemen naar de het toilet en daar vertellen wat je doet en waarom, kan ook helpend zijn.

 

Je kind kan ook op het toilet leren zindelijk te worden. Een brilverkleiner kan dan fijn zijn. Zo hoeft je kind niet bang te zijn om in de toiletpot te vallen. Een voetensteun is ook van belang, dit helpt kinderen om een goede houding aan te nemen bij het plassen en poepen op het toilet.

 

Wanneer het je kind is gelukt om een aantal keer zijn/haar behoefte op het potje of het toilet te doen, is het helpend om je kind geen luier meer om te doen. Het gevoel van een natte broek doet je kind beseffen dat het nat wordt, wanneer het zijn/haar plas laat lopen. Deze periode kan een poosje heel bewerkelijk voor je zijn. Maar ongelukjes, en soms een terugval, horen bij het proces van zindelijk worden. Je kind plagen of straffen wanneer het zijn/haar behoefte in de onderbroek heeft gedaan werkt niet ondersteunend. Neem een neutrale houding aan waarin je je kind aanmoedigt op het potje te gaan en het gewenste gedrag bevestigd: “het is je vandaag gelukt om op het potje te plassen!”

 

Op de opvang kun je je aanpak over de zindelijkheidstraining van je kind uitleggen aan de pedagogisch professionals. Door samen te werken en jullie aanpak af te stemmen zorgen jullie voor een veilig en herkenbaar leerklimaat voor je kind. Bovendien wil je peuter vast graag meedoen met de groep waarin waarschijnlijk een aantal kinderen al zindelijk zijn. Zij kunnen dan als voorbeeld dienen. Want kinderen leren ook door te imiteren.

 

Hoe snel een kind zindelijk wordt verschild per kind. Dit kan enkele weken tot maanden duren. Hierbij is leren plassen op het potje of toilet vaak makkelijker voor kinderen dan te leren om erop te poepen. Soms kunnen kinderen door het ervaren van harde ontlasting pijn ervaren bij het poepen. Ook ingrijpende gebeurtenissen, ziekte of langdurig medicijngebruik kunnen het proces van zindelijk worden, belemmeren. Wanneer je zorgen of vragen hebt over zindelijkheidstraining van je kind kun je overleggen met je jeugdverpleegkundige, de pedagoog van het opvoedpunt of je huisarts.

 

Nadat je kind overdag zindelijk is geworden duurt het vaak nog een paar maanden voordat je kind ook 's nachts geen luier meer hoeft te dragen. Om dit te stimuleren kun je zorgen voor een vast ritueel bij het naar bed gaan waarbij je je kind nog even laat plassen voor het slapen gaan. Ook kan het in deze periode van belang zijn om het drinken net voor het slapengaan, enigszins te beperken.

 

Meisjes zijn gemiddeld iets sneller zindelijk dan jongens maar het JGZ hanteert de norm dat de meeste kinderen, ongeacht hun geslacht, tussen de 2,5 en 3,5 jaar zindelijk worden. Factoren zoals de persoonlijkheid en de gezondheid van het kind, de bereidheid van ouders, het voedingspatroon en het moment van starten met de zindelijkheidstraining spelen ook een rol. In de meeste gevallen zijn kinderen dus ruim voor hun vierde verjaardag overdag zindelijk, waarbij een ongelukje nog wel eens voorkomt.