In de kinderopvang ontmoeten we dagelijks kinderen met verschillende achtergronden en culturen. Voor sommige kinderen is Nederlands de moedertaal en voor andere kinderen is Nederlands één van de talen die zij leren. Ouders en pedagogisch professionals hebben hierin een gezamenlijke taak; kinderen ondersteunen in hun taalontwikkeling. Taal is essentieel in het dagelijks leven op bijna alle aspecten.
Meer dan één taal
Een kind is meertalig wanneer het opgroeit met twee of meer talen. In de thuissituatie wordt er een andere taal gesproken dan in de kinderopvang. En het kan ook zo zijn dat er meerdere talen naast elkaar gebruikt worden. Bijvoorbeeld wanneer beide ouders een andere moedertaal hebben. Voor jonge kinderen voelt dit vaak heel natuurlijk; zij kunnen talen door elkaar gebruiken. Dit is geen teken van verwarring, maar is een onderdeel van de taalontwikkeling. Voor veel kinderen in de kinderopvang is meertaligheid geen uitzondering, maar de norm.
Meertaligheid als kracht
Lang werd gedacht dat meertaligheid verwarrend zou zijn voor jonge kinderen. Inmiddels weten we uit onderzoeken dat dit niet waar is. Kinderen zijn uitstekend in staat om meerdere talen naast elkaar te ontwikkelen. Soms starten meertalige kinderen wat later met praten of gebruiken ze woorden uit verschillende talen door elkaar, maar dit is een normaal en tijdelijk proces. Op de lange termijn kunnen meertalige kinderen voordelen hebben, zoals een grotere taalgevoeligheid en betere cognitieve vaardigheden.
In een cultuur sensitieve kinderopvang wordt meertaligheid gezien als een kracht. Door ruimte te geven aan de thuistaal van het kind, voelt een kind zich gezien en erkend. Dit versterkt het vertrouwen en de emotionele veiligheid, een essentiële basis voor de ontwikkeling.
De rol van ouders
Ouders zijn en blijven de belangrijkste taalvoorbeelden voor hun kind. Het is belangrijk dat ouders thuis de taal spreken waarin ze zich het meest vertrouwd voelen. Een sterke basis in de thuistaal ondersteunt namelijk ook het leren van de Nederlandse taal.
Hoe kun je als ouder de taalontwikkeling van je kind stimuleren? Praat veel met je kind. Vertel wat je doet, stel vragen en luister aandachtig. Samen boeken lezen en voorlezen aan je kind vergroten de woordenschat en fantasie. Maar ook liedjes zingen, verhalen vertellen en rijmpjes opzeggen in je thuistaal zijn ondersteunend voor de taalontwikkeling en vormen een rijke basis.
Heb geduld en vertrouwen: elk kind ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Meertaligheid vraagt soms tijd, maar levert veel op.
De rol van pedagogisch professionals
De kinderopvang speelt een belangrijke rol in het ondersteunen van meertalige kinderen. We dragen zorg voor een veilige en stimulerende omgeving. De pedagogisch professionals hoeven én kunnen niet alle thuistalen van de kinderen spreken. Het is belangrijk dat we een open en positieve houding hebben ten opzichte van alle talen.
Binnen Sinne kinderopvang erkennen we de thuistaal van het kind. We zorgen voor een rijk taalaanbod in de Nederlandse taal. Dat doen we onder andere met het VVE-programma Uk en Puk. We lezen voor, zingen liedjes en praten veel met de kinderen tijdens spelsituaties en in de dagelijkse routines. Zo krijgen kinderen volop kansen om het Nederlands te ontwikkelen.
Samenbouwen aan een sterke taalbasis
De beste ondersteuning ontstaat wanneer ouders en pedagogisch professionals samenwerken. Door met elkaar in gesprek te blijven over de taalontwikkeling van het kind, verwachtingen uit te spreken en successen te delen, ontstaat er een doorgaande lijn tussen thuis en de kinderopvang. Zo voelt het kind dat alle belangrijke volwassenen om hem of haar heen dezelfde boodschap uitdragen: jouw taal en jouw ontwikkeling doen ertoe!
Meertaligheid verbindt
Wanneer meertaligheid onderdeel is van cultuursensitief werken, ontstaat er een inclusieve omgeving waarin verschillen normaal zijn. Kinderen leren niet alleen taal, maar ook respect, nieuwsgierigheid en empathie. Zo draagt de kinderopvang bij aan een samenleving waarin diversiteit wordt gezien als een verrijking.
Kortom: meertaligheid en cultuursensitief werken gaan hand in hand. Door taal en cultuur te omarmen geven we kinderen de ruimte om zichzelf te zijn én zich optimaal te ontwikkelen.
Lisette Dijkstra,
Pedagogisch coach Sinne kinderopvang